सीट ठेवायची आहे पण चांगल्या कॉलेजची वाट बघायची आहे का? सीईटी सेल प्रत्येक फेरीसाठी जास्त शुल्क आकारते

पुणे : 2026-27 या शैक्षणिक वर्षापासून महाराष्ट्र केंद्रीकृत प्रवेश प्रक्रियेद्वारे (CAP) प्रथम वर्षाच्या अभियांत्रिकी प्रवेशांसाठीच्या आसन स्वीकृती शुल्काची रचना राज्य सामायिक प्रवेश परीक्षा (CET) कक्षाने सुधारित केली आहे.त्यानंतरच्या CAP फेऱ्यांमध्ये चांगली जागा शोधणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी प्रत्येक वेळी अपग्रेड केलेले वाटप स्वीकारताना जास्त, परत न करण्यायोग्य सीट स्वीकृती शुल्क भरावे लागेल.उदाहरणार्थ, पहिल्या फेरीत जागा स्वीकारण्यासाठी रु. 1,000 भरणाऱ्या विद्यार्थ्याला दुसऱ्या फेरीत चांगली जागा दिल्यास रु. 2,000 आणि तिसऱ्या फेरीत आणखी अपग्रेड स्वीकारल्यास रु. 3,000 द्यावे लागतील. यापूर्वी त्यांनी एकवेळ आसन स्वीकृती शुल्क भरले होते.पालकांनी सांगितले की सुधारित रचनेमुळे विद्यार्थ्यांवर अनावश्यक आर्थिक बोजा पडतो. “विद्यार्थ्यांना गुणवत्तेवर आधारित चांगल्या महाविद्यालयात प्रवेश घेताना प्रत्येक वेळी अतिरिक्त शुल्क भरण्यास भाग पाडणे अन्यायकारक आहे. या निर्णयामुळे शिक्षणाच्या अधिकारात आर्थिक अडथळे निर्माण होत आहेत आणि ते तात्काळ मागे घेण्यात यावे. सरकारने पालकांची आर्थिक पिळवणूक थांबवणे, ‘सुधारणा’ प्रक्रियेसाठी आकारले जाणारे अतिरिक्त शुल्क रद्द करणे आणि सर्व पालकांना तात्काळ दिलासा देणे अपेक्षित आहे.” विकास मंच या शिक्षण क्षेत्रात काम करणाऱ्या संघटनेचे डॉ.विद्यार्थी अनेकदा चांगले पर्याय निवडतात जेथे ते तात्पुरते एक जागा ठेवतात आणि पुढील फेरीत पसंतीचे महाविद्यालय किंवा शाखेची वाट पाहतात. नवीन नियमांतर्गत, प्रत्येक यशस्वी सुधारणा अतिरिक्त स्वीकृती शुल्कासह येते, वारंवार अपग्रेड अधिक महाग बनवते.परंतु अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की त्यांनी गेल्या वर्षीच्या CAP डेटाचे विश्लेषण केल्यानंतर बदल करण्याची गरज निर्माण झाली. “आम्हाला आढळले की हजारो विद्यार्थी प्रत्येक फेरीत जागा अडवत आहेत, ज्यामुळे कमी गुणवत्ता असलेल्या विद्यार्थ्यांना त्या जागांवर प्रवेश करणे कठीण होत आहे. विद्यार्थी विनाकारण जागा अडवू नयेत याची खात्री करताना निवड करण्याच्या स्वातंत्र्यामध्ये आम्हाला संतुलन हवे आहे. जे विद्यार्थी शैक्षणिकदृष्ट्या कमी गुणवंत आहेत त्यांच्यासाठी हे हानिकारक आहे,” सीईटी सेलचे आयुक्त दिलीप सरदेसाई म्हणाले.ते पुढे म्हणाले की जर एखाद्या विद्यार्थ्याला पहिल्या फेरीत महाविद्यालय मिळाले आणि त्याला ती जागा स्वीकारायची असेल आणि नंतर सुधारण्यासाठी जायचे असेल तर त्याला किंवा तिला 1,000 रुपये द्यावे लागतील. त्यानंतरच्या फेऱ्यांमध्ये विद्यार्थ्याला तेच कॉलेज मिळाल्यास, त्याला पुन्हा पैसे देण्याची गरज नाही.“एखाद्या विद्यार्थ्याला दुसऱ्या फेरीत वेगळे कॉलेज मिळाले असेल आणि ती जागा स्वीकारायची असेल तरच त्याला 2,000 रुपये द्यावे लागतील. दुसरे म्हणजे, जर त्यांना एका फेरीत मिळालेली जागा आरक्षित करायची नसेल आणि थेट पुढच्या फेरीसाठी जायचे नसेल, तर त्यांना काहीही भरावे लागणार नाही. जर विद्यार्थ्याला पहिल्या फेरीत कॉलेज वाटप झाले नाही, परंतु राऊंड मिळाले, तर त्याला पहिल्या फेरीत कॉलेज किंवा ती जागा म्हणून मोजायचे असेल तर त्याचे पैसे मोजावे लागतील. 1,000,” तो पुढे म्हणाला.